Dünya Bankası destekli kentsel dönüşüm kredisi araştırırken üç konuyu ayırmak gerekir: binanın ve hak sahibinin programa uygunluğu, yüklenicinin proje dosyası ve bankanın kredi değerlendirmesi. Kadıköy, Üsküdar, Maltepe veya Ataşehir’de binasını yenilemek isteyen malik için yalnız kredi tutarını öğrenmek yeterli değildir. Hangi başvurunun tamamlandığını, hangi belgenin beklendiğini ve yapım bütçesinin nasıl karşılanacağını da netleştirmek gerekir.
Bu yazıda
Dünya Bankası kredisi olarak anılan program nedir?
Bu finansman başlığı, Dünya Bankası kaynaklı İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi ile ilişkilidir. Kısaltması İADŞP olan projenin dayanıklı konut finansmanı bileşeni, riskli yapıların dönüşümü için uygun maliyetli finansmana erişimi hedefler. İstanbul, resmî proje tanıtımında belirtilen iller arasındadır.
İstanbul’da taşınmaza sahip olmak tek başına kredi onayı sağlamaz. İlçe adından önce yapının kayıtlarını, hak sahipliğini ve projenin durumunu kontrol edin. Aynı apartmandaki maliklerin kredi dosyaları da kendi koşulları üzerinden değerlendirilir.
Başvuruda hangi taraf neyi takip eder?
Aşağıdaki takip tablosu, görüşmelerinizi hazırlamak içindir; resmî belge listesinin yerine geçmez.
| Aşama | Görüşülecek taraf | Somut takip sorusu |
|---|---|---|
| Yapı ve hak sahipliği | Malik ve ilgili proje ofisi | Yapı kaydı, mülkiyet ve başvuru türü için hangi bilgimiz eksik? |
| Proje dosyası | Yüklenici ve proje inceleme birimi | ARAAD’a hangi dosya yüklendi; eksiklik veya bekleyen onay var mı? |
| Kredi değerlendirmesi | Hak sahibi ve protokollü banka | İstenen belgeler, teminat ve geri ödeme koşulları nelerdir? |
| Yapım ve kaynak aktarımı | İlgili proje tarafları ve banka | İşin ilerlemesi ile para aktarımı hangi kayıt üzerinden eşleşecek? |
Hak sahibi hangi bilgileri hazırlamalı?
İlk dosyanızda açık adres, ada ve parsel bilgisi, mevcut yapı belgeleri ve mülkiyet bilgileri bulunsun. Binanın riskli yapı tespiti, yıkılmış olup olmadığı ve yeni projenin aşamasını ayrı satırlarda gösterin. Hisseli veya miras yoluyla edinilmiş bir taşınmaz söz konusuysa kendi durumunuz için istenen belgeleri proje ofisine sorun.
Ortak apartman dosyasında her malikin tamamlayacağı bilgiyi ayrı takip edin. Aynı belgeyi farklı kişilerden tekrar istemek yerine eksik işlemi, sorumlu kişiyi ve son kontrol tarihini kaydedin. Resmî gereklilikler için güncel uygulama kılavuzlarını esas alın.
Yüklenici ve proje dosyası neden ayrı bir aşama?
Yapım teklifini kabul etmek, programın proje incelemesinin tamamlandığını göstermez. Bakanlığın 6 Nisan 2026 tarihli açıklamasına göre yapım ruhsatını alan yüklenici, proje bilgi ve belgelerini ARAAD sistemine yükleyerek Başkanlık onayına gönderir. Başvuru şartlarına uyulacağına ilişkin ek taahhütname de sözleşmenin parçasıdır.
Resmî ARAAD evrak sayfasında yıkım ve yapım listeleri, ek taahhütname ve çevresel-sosyal yönetim planı taslakları ayrı yayımlanır. Yükleniciye “Başvuru yapıldı mı?” sorusuyla birlikte dosyanın türünü, tarihini ve bekleyen işlemini de sorun. Proje aşamasını doğru bildirmek önemlidir; temel imalatına ilişkin uygunluk koşulu ayrıca kontrol edilmelidir.
Hak sahibinin banka başvurusu ne zaman gündeme gelir?
Resmî açıklamadaki sıraya göre yüklenici başvurusunun Başkanlıkça onaylanmasının ardından hak sahipleri ARAAD üzerinden ön başvurularını tamamlar; gerekli evraklarla protokol imzalanan banka şubesine fiziki başvuruda bulunur. Protokollü bankayı ve başvuruyu alacak şubeyi resmî proje kanallarından güncel olarak teyit edin.
Resmî SSS, hak sahibinin kredibilitesine ilişkin ölçütleri de açıklar. Bankadan belgelendirilecek gelirleri, mevcut borç ve ipoteklerin değerlendirilmesini, teminatı ve ödeme planını öğrenin. Faiz, vade ve tutarı karşılaştırırken teklif tarihini not edin; farklı tarihlerde verilen bilgileri aynı koşullardaymış gibi değerlendirmeyin.
Kredi değerlendirmesinde hangi koşullar sorulmalı?
Resmî SSS’de açık veya devam eden icra, haciz ya da takip kaydı bulunmaması ve aylık taksit tutarının belgelendirilmiş hane halkı aylık gelirinin %70’ini aşmaması ölçütleri açıklanıyor. Bu koşulları ve varsa mevcut ipoteğinizin durumunu bankayla dosyanız üzerinden değerlendirin. Projenin uygun bulunması, her malikin kredi kararının otomatik olarak olumlu olacağı anlamına gelmez.
Yapım bütçesi ile kredi takvimini birlikte okuyun
Programdaki kaynak aktarımı inşaatın ilerleme seviyesine bağlıdır. Kredinin tamamının başlangıçta serbestçe kullanılacağını varsaymadan şu soruları yanıtlayın:
- Yapım teklifine hangi işler ve malzemeler dahil; hangi giderler ayrıca karşılanacak?
- Kredi dışında malik katkısı gerekecekse ne zaman ve hangi tutarda ödenecek?
- Ödemesiz dönem varsa ilk ödeme tarihi ve toplam geri ödeme nasıl hesaplanıyor?
- Taşınma ve geçici barınma için ayrı bir bütçe ayrıldı mı?
- Proje veya malzeme değişirse iş kapsamı ve ödeme planı nasıl güncellenecek?
Cevapları gider kalemi, ödeyecek taraf, dayanak belge ve beklenen tarih sütunlarıyla kaydedin. Böylece krediye ilişkin beklenti ile yüklenici sözleşmesindeki ödeme yükümlülüklerinin uyuşup uyuşmadığını görebilirsiniz. Henüz onaylanmamış finansmanı kesinleşmiş kaynak olarak göstermeyin.
Finansman kararı m² beklentisinden ayrı düşünülmemeli
Yeni dairenin net kullanım alanını da inceleyin. m² kayıplarını azaltmak ve en aza indirmek; imar koşulları, güvenli taşıyıcı sistem ve teknik gereklilikler içinde ele alınabilecek bir planlama hedefidir. Kredi kullanılması belirli bir alan sonucunu sağlamaz. Mevcut ve önerilen daireyi aynı ölçüm esaslarıyla karşılaştırmak için kentsel dönüşümde metrekare kaybı yazımızı inceleyin.
Yarısı Bizden ile nasıl karşılaştırılmalı?
Yarısı Bizden kampanyasını aynı bütçe dosyasında ayrı bir seçenek olarak değerlendirebilirsiniz. İki programın koşullarını ve işlemlerini birbirinin yerine kullanmayın. Birlikte yararlanma imkânını yetkili kurumlardan dosyanız özelinde doğrulamadan destekleri toplayarak kesin finansman hesabı oluşturmayın.
Binanızın mevcut aşamasını, belgelerinizi ve ödeme beklentinizi Proset ile paylaşın. Kentsel dönüşüm görüşmesinde yapım kapsamını, bütçeyi ve kullanım alanı hedeflerini birlikte ele alabiliriz. Program uygunluğu ve kredi kararı, yetkili kurumların ve ilgili bankanın değerlendirmesine bağlıdır.
Resmî kaynak kontrol tarihi: 23 Ekim 2026. Başvuru öncesinde güncel kılavuzları ve banka koşullarını yeniden kontrol edin.